مقاله من در روزنامه آسمان آبی
دنیای دیجیتال، نسخه 2018
در سال جدید میلادی منتظر پیشرفت چه چیزهایی باشیم؟
حالا که در آخرین ماه سال 2017 هستیم، بدون شک طرفداران پر و پا قرص فناوری در حال گمانه زنی درباره مهمترین اتفاقات دیجیتال سال آینده هستند و ما امروز میخواهیم کمی شما را با این پیش بینیها و گمانهزنیها آشنا کنیم. در سال 2017 دنیای دیجیتال پیشرفتهای خاص خودش را داشت. از سرازیر شدن انواع و اقسام گجتهای پوشیدنی که نه تنها به سلامت شما فکر میکردند بلکه سلامت شما را هم اندازه میگرفتند، گرفته تا عرضه دست و پا شکسته هوش مصنوعی در قالب دستیاران صوتی مانند سیری اپل، الکسای آمازون یا دستیار گوگل که نه تنها راهشان را به گوشیهای همراه مردم باز کردند بلکه حالا در خانههای ما هم جا خوش کردهاند.
با این اوصاف برای سال 2018 باید منتظر چه چیزهایی باشیم؟ هرچند پیش بینی کردن کار سادهای نیست چه برسد به پیش بینی در دنیای دیجیتال که همه چیز به یک ابداع و ایده وصل است اما در ادامه سعی کردهایم اتفاقاتی که ممکن است در سال آینده سر و صدای زیادی ایجاد کند را بررسی کنیم.
1- اینترنت اشیا
در طول چند سال گذشته درباره اینترنت اشیا ملقب به IoT زیاد شنیدهایم و حالا اشیای زیادی همه جا میبینیم که میتوانند به اینترنت متصل شوند در واقع آنطوری که در سال گذشته تخمین زده شده بیشتر از هشت میلیارد شی در اینترنت شناسایی شده است و پیش بینی میشود در سال 2018 این تعداد به بالای ده میلیارد شی برسد اما چیزی که اینترنت اشیا را میسازد تعداد آنها نیست بلکه کارهایی است که میتوانیم با استفاده از ارتباط آنها باهم انجام دهیم و به نظر میرسد سال 2018 سالی است که چه از لحاظ سرعت اینترنت و چه از لحاظ توانایی تحلیل این اطلاعات به نقطهای رسیده باشیم که بتوانیم بالاخره نقش اینترنت اشیا را در زندگیهایمان بیشتر و بیشتر حس کنیم و بفهمیم تمام تبلیغاتی که در مورد اینترنت اشیا در این چند ساله شنیدیم و دیدیم زیاد هم بیراه نیستند.
2- تحلیل دادههای بزرگ (بیگ دیتا)
میگویند دونالد ترامپ انتخابات را با استفاده از بیگ دیتا توسط کمپین خودش و کمک روسیه از چنگ هیلاری کلینتون درآورد اما اگر فکر کردهاید این نهایت استفادهای است که میتوان از بیگ دیتا کرد و این استفاده مختص کمپینهای انتخاباتی و شرکتهای بسیار بزرگ است پس باید صبر کنید تا سال 2018 برسد و بعد از به هم متصل شدن بیش از ده میلیارد دستگاهی که پیشتر هم گفتیم قضاوت کنید.
با توجه به افزایش سالانه سی تا چهل درصدی دستگاههای متصل به هم از طریق اینترنت، به نظر میرسد که در سال 2018 شاهد دسترسی افراد بیشتری به اطلاعات مورد نیاز خودشان برای تحلیلهای بهتر باشیم و با در نظر گرفتن پارامترهای مناسب برای تحلیل بیگ دیتاهای این روزها قطعا شاهد تصمیم گیریهای بزرگتر و بهتری توسط شرکتهای کوچکتر و در نهایت مردم عادی خواهیم بود. مثالش هم این است که این روزها هر دستگاه الکترونیکی که میخرید از شما اجازه میگیرد که اطلاعات شما را به صورت ناشناس به شرکت سازنده بفرستد و همه ما هم این اجازه را میدهیم. پس سال 2018 سال ورود بیگ دیتا به زندگیهای روزمره ما خواهد بود هرچند که ممکن است چندسالی طول بکشد پایش آنطوری که دلمان میخواهد به تصمیمات شخصی ما هم باز شود.
3- محاسبات در لبه (Edge Computing)
اگر هنوز درگیر مفهوم محاسبات ابری (Cloud Computing) هستید که به معنای آپلود اطلاعات روی کلاد و سپس تحلیل آن است. بگذارید قضیه را کمی پیچیدهتر کنیم، اگر قرار باشد این شیوه محاسبات ابری ادامه پیدا کند کنترل این حجم از ترافیک اطلاعات دیر یا زود غیرممکن میشود برای همین حالا پای محاسبات در لبه به میان آمده است.
در این روش ذخیرهسازی اطلاعات ذکر شده به سوی لبه شبکه و در نزدیکی منبع تولید اطلاعات هدایت میشود. در حقیقت به جای آنکه اطلاعات تولید شده توسط دستگاهها به روش سنتی روی سرورهای راه دور ذخیره و پردازش شوند این اطلاعات از طریق یک گیتوی اختصاصی روی سرورهای محلی قرار میگیرند و از همانجا تحلیل میشوند این کار باعث افزایش سرعت تحلیل و طبعا کاهش فشار شبکه میشود.
با توجه به پیشرفت اینترنت اشیا در سال آینده استفاده از فناوری محاسبات در لبه امری اجتناب ناپذیر به نظر میرسد. بسیاری از شرکتهای بزرگ شبکه از جمله Cisco و HPE سرمایهگذاریهای عظیمی روی سختافزار و تجهیزات متناسب با این روش کردهاند و بسیاری تجهیزات جدید از جمله پهبادها و دستگاههایی که از هوش مصنوعی استفاده میکنند نیاز اساسی به استفاده از این روش دارند و در جایی میلی ثانیهها ارشمند است عملا استفاده از روش محاسبات ابری برای بسیاری از تجهیزات کارایی خود را از دست میدهد و جایش را به محاسبات در لبه میدهد. منتظر باشید که از این نوع محاسبات در سال آینده بیشتر و بیشتر بشنوید.
4- نسل پنجم شبکه تلفن همراه
هیچکدام از مواردی که گفتیم ممکن نخواهد بود مگر با اینترنتی پرسرعت و شبکه مخابراتی بهینه شده و دقیقا اینجا است که پای نسل پنج شبکههای تلفن همراه به میان میآید. هرچند مطمئنا تغییر نسل شبکه تلفن همراه که امروزه در سالهای اخیر تئوریزه شده در طی یک شب محقق نخواهد شد اما مطمئنا مسیر به سوی آن با عرضه شدن تجهیزات شبکه نسل چهارم گیگابیتی توسط شرکت کوالکام هموار شده است و سال 2018 سال گیگابیتی شدن تبادلات مخابراتی مردم دنیا خواهد بود و شرکتهایی مثل سونی، سامسونگ، هوآوی در عرضه محصولاتی سازگار با این فناوری پیشرو خواهند بود.
5- زنجیره بلوکی (Blockchain)
ممکن است تا حالا اسم زنجیره بلوکی یا بلاک چین به گوشتان نخورده باشد یا اگرهم خورده باشد خیلی سرسری از آن گذشته باشید، اگر اینگونه بوده است دوباره فکر کنید و با دقت ادامه این مطلب را دنبال کنید چرا که به زودی تمامی موسسات مالی و اعتباری در سطح جهان و بعد از آن تمامی صنایع از این فناوری استفاده خواهند کرد.
ویکیپدیا مدتها است که به نوعی از این فناوری استفاده میکند اما بدون شک این بیتکوین بود که با استفاده بهتر و دقیقتر از آن توانست موفقیت بزرگی کسب کند و بازار بورس را بترکاند. این فناوری مبتنی بر ثبت، اصلاح و تایید همزمان دادهها است به طوری که هیچ دادهای هرگز پاک نمیشود. در این روش دیگر نیازی به کنترل مرکزی وجود نخواهد داشت و تعداد زیادی بلاک که میتواند حتی کامپیوتر شخصی در منزل شما باشد وظیفه کنترل را به عهده خواهند داشت و مجموعه این بلاکها بلاک چین یا زنجیره بلوکی را تشکیل میدهند.
برای این فناوری کاربردهای متعددی متصور هستند که بخش مالی و بورس تنها یکی از هزاران کاربرد آن است. میزان جستجو برای این کلمه در طول سال گذشته بیش از 400% افزایش داشته و به نظر میرسد سال 2018 سال عملیاتی کردن این فناوری در بخشهای مختلف خواهد بود. این فناوری هم در طول یک شب نمیتواند زندگی شما را به تسخیر خودش در بیاورد اما مطمئنا راه برگشتی از آن وجود ندارد و آینده در تسخیر این فناوری خواهد بود.
6- هوش مصنوعی
درست است که در طول چند سال گذشته مخصوصا سال گذشته زیاد درباره هوش مصنوعی و دستیاران هوشمند شنیدیم و همانطوری که در مقدمه هم گفتیم همه بازیگران بزرگ عرصه دیجیتال دستیاران خود را عرضه کردهاند اما حقیقت این است که هوش مصنوعی تا همین امروز مانند کودک تازه متولد شدهای بود که راه رفتن بلد نیست. ولی خب به نظر میرسد سال 2018 قرار است همه چیز تغییر کند با معرفی آیفون هشت و ده و همچنین معرفی گوشی هوآوی میت 10 که به نوعی از هوش مصنوعی در قلب سیستم خود استفاده میکنند و بهبود داده شدن دستیار صوتی گوگل آنطور که وعده داده شده به نظر میرسد باقی شرکتها هم از این رویه پیروی کنند و هوش مصنوعی را به نوعی در محصولات خود بگنجانند.
7- خداحافظی با واقعیت مجازی (VR) و سلام به واقعیت افزوده (AR)
دو مفهومی که تقریبا همزمان باهم متولد شدند و در ابتدا همه آینده را متعلق به واقعیت مجازی میدانستند و بسیاری از شرکتها از جمله مایکروسافت، اچتیسی، سونی و بسیاری دیگر سرمایهگذاریهای عظیمی کردند که آن را وارد زندگی روزمره ما کنند اما حالا دیگر به نظر میرسد حال و روز خوشی ندارد. در مقابل مفهوم واقعیت افزوده حسابی در دل شرکتهای بزرگ جا باز کرده و به نظر میرسد سال آینده سال واقعیت افزوده باشد. اما چرایی این مطلب شاید برگردد به هزینه کمتر واقعیت افزوده به نسبت واقعیت مجازی و بیشتر در دسترس بودن و مورد نیاز بودن تجهیزات کمتری برای دستیابی به نتیجه بهتر.
8- استارتآپهای اینترنتی بیشتر و متنوعتر
چندسال گذشته دوره تولید نرمافزارهایی بود که به ما سرویسهای مشخص و سادهای ارائه میکردند از اوبر خارجیها گرفته تا اسنپ خودمان و بعد رسید به خرید نان از نانوایی سر کوچه و سفارش غذا از رستورانهای اطراف به نظر میرسد اضافه شدن این نرمافزارها در سال آینده ادامه داشته باشد و منتهی در بخشهایی که فکرش را هم نمیکنیم برای مثال با گسترش استفاده از گجتهای پوشیدنی که انواع و اقسام علائم حیاتی شما را ثبت و ضبط و مانیتور میکنند به نظر میرسد پای نرمافزارهای سلامتی و پزشکی بیشتر و بیشتر به زندگی روزمره ما باز شود و شاید در آیندهای نه چندان دور بدون آنکه بخواهید به پزشک مراجعه کنید از داخل منزلتان و بوسیله ساعت هوشمندتان و توسط یک اپلیکیشن مخصوص ویزیت شوید.
هرچند مطمئنا شاهد پیشرفت در تمام زمینههایی که گفتیم خواهیم بود اما بعید نیست نوآوریها و ابداعات جدیدی جهت بازار را بالکل عوض کند شاهد سر و صدا و رویه شدن فناوریهایی باشیم که تا دیروز فکرش را هم نمیکردیم. چیزی که مشخص است در حال حاضر همه هزینهها! و سرمایهگذاریها روی اینترنت اشیا صورت میگیرد و بسیاری از فناوریهایی که گفتیم به نوعی زیرمجموعهای از این اینترنت اشیا هستند. بنابراین هیچ بعید نیست اگر هم ابداع یا نوآوری جدیدی بخواهد جهت رویهها را عوض کند در همین مبحث اینترنت اشیا اتفاق بیفتد.
